2 - سپس رفته‌رفته قشر خارجى آن سرد و پس از آن منجمد شده و كم‌كم فضا و جرم آن آمادهء پيدايش زندگى گشته ، و براى زندگى نباتات و حيوانات و انسانها رام و راهوار شده است « 1 » . فرضيه سوم : اين هم بعيد نيست كه گفته شود يك دوران مربوط به پيدايش زمين به دو حالت مذاب و جامد . . بوده ، و دوران بعدى مربوط به « دحو » يعنى غلطانيدن و متحرك ساختن زمين باشد چنان كه فرمايد : وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها ، أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها ، وَ الْجِبالَ أَرْساها ثمره اين دحو و چرخش . . . و پديد شدن آبها و گياهان و . . پيدايش كوهها و تصلّب و ميخكوب شدن آنها بر اعماق زمين و . . است ، كه در نتيجه دوران دومين تولد زمين زمينه و آغاز دورانهاى چهارگانهء تكميل زمين در سه حادثهء بزرگ پيدايش كوهها و بركات و اقوات بوده است ، و در آيات سوره نازعات اين حوادث را از پى « دحو الأرض » و نتيجه آن دانسته ، و روى اين اصول فرضيهء فوق تأييد مىشود . سئوال : آيات فصلت تولد و تكامل زمين را قبل از تشكيل طبقات آسمانى و تولد ستارگان معرفى كرده ، و آيات نازعات چرخش و تكامل زمينرا پس از بناء آسمان خوانده است ، و روى اين اصل نميتوان دوران دومين تولد زمين را مربوط

--> ( 1 ) - راجع به حالت روانى و گداختگى زمين در المنثور از قيس بن عباده نقل كرده است كه : چون خدا زمين را آفريد همچون اقيانوس بجريان آمد - پس فرشتگان گفتند : هرگز اين جايگاه احدى نتوان بود - ولى پس از چندى كوههاى بلندى بر سطح آن ديدند و ندانستند چگونه پديد شده است .